Αρχείο

«Η Ρίνα η Αστερίνα δεν έχει μυστικά από τη μαμά» – Ένα παραμύθι για την παρενόχληση

Ένα παραμύθι από την Ελένη Δασκαλάκη, Δημοσιογράφο και Συγγραφέα παιδικών βιβλίων

Η μικρή Ρίνα, μια γλυκιά αστερίνα, ζούσε σε μια συνηθισμένη γειτονιά του βυθού μιας συνηθισμένης θάλασσας. Όποτε η Ρίνα και η μαμά της έβγαιναν βόλτα χαιρετούσαν τους γείτονές τους: την Κυρία Ανεμώνα και το συγκάτοικό της, το μικρό ψάρι Κλόουν, τα περήφανα Κόκκινα Κοράλλια που πάντα έγερναν ευγενικά την κορυφή τους όταν περνούσαν και φυσικά τους κοντινότερους γείτονές τους, τον Κύριο και την Κυρία Αχινoύ.

Μια μέρα η Κυρία Αστερία αποφάσισε να φτιάξει ένα κέικ, με φύκια του βυθού και να το στολίσει με μικρά μικρά μαργαριτάρια, έτσι ακριβώς όπως άρεσε στην κόρη της. Σήκωσε τα μανίκια της, φόρεσε την ποδιά της και άρχισε να ανακατεύει με μανία τα υλικά. Άνοιξε το κουτί που φυλούσε τα μικρά μικρά μαργαριτάρια και… «Πω, πω! Μας τελείωσαν τα μαργαριτάρια!», φώναξε. «Ρίνα μου, πετάξου σε παρακαλώ στην Κυρία Αχινού και ρώτησέ την αν μπορεί να μου δανείσει μισή αχιβάδα μαργαριτάρια για κέικ, άντε αστεράκι μου».

Η Ρίνα ήταν πάντα πρόθυμη να βοηθήσει τη μαμά. Έτσι, ένα λεπτό αργότερα, χτύπησε την πόρτα της Κυρίας Αχινού. Της άνοιξε ο Κύριος Αχινός. Μόλις την είδε, χαμογέλασε.

«Γεια σου, Ρίνα. Πώς από δω;»
«Η μαμά με έστειλε να ζητήσω από την Κυρία Αχινού μερικά μαργαριταράκια για κέικ. Έχετε;»
«Α, η Κυρία Αχινού λείπει. Έχει πάει μια επίσκεψη. Έλα, πάμε στην κουζίνα να ψάξουμε μαζί», απάντησε ο Κύριος Αχινός.

Μπροστά ο Κύριος Αχινός και πίσω η Ρίνα μπήκαν στην κουζίνα. «Έλα να σε ανεβάσω στο σκαμνί να κοιτάξεις στο πάνω πάνω ράφι. Εκεί βάζει η Κυρία Αχινού τα μαργαριταράκια», της είπε ο Κύριος Αχινός και τράβηξε ένα ψηλό σκαμνί μπροστά στο ντουλάπι.

Τύλιξε τα χέρια του γύρω της και την ανέβασε πάνω στο σκαμνί. Αλλά δεν την άφησε και μάλιστα… τα χέρια του… σαν να την έσφιγγαν πολύ, τόσο που η Ρίνα αισθανόταν παράξενα.

Η Ρίνα κοιτούσε βιαστικά τα ράφια, ξαφνικά δεν την ένοιαζαν πια τα μαργαριτάρια.

«Δεν τα βλέπω, δεν πειράζει… να κατέβω;», ρώτησε δειλά τον Κύριο Αχινό.

«Μα πώς θα φτιάξει η μαμά σου το κέικ; Για κοίτα λίγο καλύτερα, δεν βιαζόμαστε…», απάντησε ο Κύριος Αχινός.

Και ο Κύριος Αχινός συνέχισε να τη σφίγγει και η Ρίνα ένιωθε σαν να αρχίζει να την πονάει η κοιλιά της.

Εκείνη την ώρα ακούστηκε η πόρτα να ανοίγει και η φωνή της Κυρίας Αχινού. Η Ρίνα δεν θυμόταν να έχει ποτέ της χαρεί ακούγοντας την τσιριχτή φωνή της, αυτή τη φορά όμως χάρηκε, χάρηκε στ’ αλήθεια.

Ο Κύριος Αχινός έκανε δύο βήματα πίσω, τράβηξε τα χέρια του απ’ τη Ρίνα και η μικρή αστερίνα, ένιωσε να ταλαντεύεται επάνω στο σκαμνί.

«Τι τρέχει εδώ;», ρώτησε η Κυρία Αχινού μπαίνοντας στην κουζίνα. «Τι ψάχνεις, Ρίνα;»

«Να, ξέρετε, γεια σας, η μαμά μου με έστειλε να σας ζητήσω μερικά μικρά μικρά μαργαριτάρια για κέικ, αν έχετε να μου δώσετε γιατί μας τελείωσαν…»

«Φυσικά, φυσικά. Εδώ τα έχω», είπε η Κυρία Αχινού κοιτώντας παραξενεμένη τη Ρίνα που δεν είχε κατέβει ακόμη από το σκαμνί. Άνοιξε ένα συρτάρι δίπλα στο νεροχύτη και της έδωσε ολόκληρο το πακέτο. «Ορίστε», της είπε.

Η Ρίνα ευχαρίστησε ευγενικά την Κυρία Αχινού και ξεκίνησε για την πόρτα. Τη στιγμή που την άνοιγε, άκουσε δίπλα της τον Κύριο Αχινό. «Και πού είσαι, Ρίνα, όταν γίνει το κέικ θα μας φέρεις κι εμάς δυο κομμάτια, έτσι;», της είπε και της έκλεισε το μάτι.

Η Ρίνα έφτασε τρέχοντας στο σπίτι, έκλεισε πίσω της με φούρια την πόρτα και χώθηκε στην κουζίνα. «Πάρε», είπε λαχανιασμένη στη μαμά της.

«Ρίνα, είσαι καλά; Μου φαίνεσαι αναστατωμένη», είπε η μαμά, σηκώνοντας τα μάτια της απ’ τη λεκάνη που ανακάτευε τα υλικά για το κέικ.

«Καλά, μια χαρά», απάντησε η Ρίνα και έφυγε γρήγορα για το δωμάτιό της.

Το κέικ μοσχοβολούσε και η μαμά της το είχε στολίσει υπέροχα με τα μικρά μικρά μαργαριτάρια της Κυρίας Αχινού. «Ρίνα, έχω βάλει δύο κομμάτια κέικ. Πήγαινέ τα σε παρακαλώ στην Κυρία Αχινού και πες της ότι την ευχαριστώ πολύ», ζήτησε η μαμά από την κόρη της.

Η Ρίνα πήρε το πιατάκι και με μισή καρδιά προχώρησε προς το σπίτι της Κυρίας Αχινού. Δεν ήξερε ακριβώς το γιατί, όμως δεν ήθελε να πάει ξανά στο σπίτι της Κυρίας και του Κύριου Αχινού.

Την πόρτα άνοιξε ξανά ο Κύριος Αχινός. «Βρε, βρε, να την πάλι!», της έκλεισε ξανά το μάτι. «Πέρνα μέσα», είπε αλλά δεν έκανε στο πλάι. Η Ρίνα προσπάθησε να περάσει, αλλά δεν είχε αρκετό χώρο και αναγκάστηκε να περάσει στριμωχτά δίπλα από τον Κύριο Αχινό.

Η Ρίνα ένιωσε πάλι σουβλιές στην κοιλίτσα της. Δεν της άρεσε να την αγγίζουν έτσι.Κανείς δεν την άγγιζε έτσι, ούτε η μαμά, ούτε ο μπαμπάς, ούτε η δασκάλα της. Κάτι δεν ήταν σωστό, ίσως δεν ήξερε να πει γιατί και πώς, το ήξερε όμως απ’ τον τρόπο που χτυπούσε γρήγορα η καρδιά της.

Η Ρίνα πέταξε κάτω το πιάτο με το κέικ και προσπάθησε να φύγει αλλά ο Κύριος Αχινός την έπιασε σφιχτά απ’ το χέρι. «Πού πας μικρή; Η Κυρία Αχινού περιμένει το κέικ της, πέρνα στην κουζίνα».

Η Ρίνα έτρεμε και δεν μπορούσε να κουνηθεί. «Καλά, πήγαινε. Πρόσεξε όμως, τα μαρτυριάρικα κορίτσια δεν τα αγαπάει κανείς», της είπε σκύβοντας μπροστά.

Η Ρίνα το έβαλε στα πόδια. Κι όταν έφτασε στο σπίτι, πήγε στο κρεβάτι της και χώθηκε, έτσι ντυμένη όπως ήταν, κάτω απ’ τα σκεπάσματα.

Η μαμά την ακολούθησε. «Ρίνα μου, τι έγινε; Εμένα μπορείς να μου τα λες όλα», της είπε με σιγανή φωνή.

Η Ρίνα κρατούσε σφιχτά κλεισμένα τα μάτια της, έβλεπε όμως ακόμη το στραβό χαμόγελο του Κυρίου Αχινού την ώρα που της έλεγε ότι κανείς δεν αγαπάει τα μαρτυριάρικα κορίτσια.

Η Ρίνα δεν ήξερε τι είχε κάνει ούτε μπορούσε να εξηγήσει στη μαμά γιατί ένιωθε τόσο άρρωστη. Η κοιλίτσα της πονούσε και τα πόδια της έτρεμαν και ένιωθε τόσο άσχημα όπως εκείνη τη φορά που είχε ρίξει κατά λάθος το βάζο και δεν είχε πει τίποτε στη μαμά.

Η μαμά έμεινε δίπλα της. Δεν μιλούσε, απλά της χάιδευε το κεφαλάκι. Και περίμενε. Είχε πολλή υπομονή η Κυρία Αστερία.

«Ρίνα, μήπως κάποιος σε έκανε να νιώσεις άσχημα;», τη ρώτησε μαλακά η μαμά. Η Ρίνα δεν μίλησε.

«Ξέρεις, σε μένα μπορείς να τα λες όλα», της θύμισε. «Κανείς δεν μπορεί να σε υποχρεώσει να κρατάς μυστικό από τη μαμά σου, ακόμη κι αν έχεις υποσχεθεί πως δεν θα το πεις σε κανέναν. Κανένας κανόνας δεν ισχύει για τις μαμάδες».

Και η Ρίνα της μίλησε διστακτικά, της είπε πώς ο Κύριος Αχινός την ανέβασε στο σκαμνί και την έσφιγγε και την έπιανε σε διάφορα σημεία στο σώμα της και πώς στριμώχτηκε δίπλα της όταν τους πήγε το πιάτο με το κέικ.

«Κάνεις πάρα πολύ καλά και μου τα λες όλα αυτά. Ο Κύριος Αχινός δεν φέρθηκε καθόλου, καθόλου σωστά. Κανείς δεν έχει δικαίωμα να σε αγγίζει χωρίς τη θέλησή σου και θα ξέρεις πάντα πως όταν ένα άγγιγμα σε κάνει να νιώθεις άσχημα, τότε δεν φταις εσύ, αλλά αυτός ή αυτή που σε αγγίζει.

Εσύ δεν έχεις φταίξει σε τίποτε, ούτε έχεις κάνει τίποτε κακό. Ο Κύριος Αχινός, πάλι, πρέπει να τιμωρηθεί για τη συμπεριφορά του. Έκανες πάρα πολύ καλά που μου το είπες! Είσαι ένα σπουδαίο και γενναίο κορίτσι. Μην ανησυχείς πια για τον Κύριο Αχινό. Θα το φροντίσω εγώ και δεν θα ενοχλήσει ξανά ούτε εσένα ούτε κανένα άλλο παιδί στη γειτονιά μας».

Στη στιγμή, η Ρίνα ένιωσε ένα βάρος να φεύγει από επάνω της. Σαν πριν να καθόταν ένας θαλάσσιος ελέφαντας στο στήθος της και να μην μπορούσε να πάρει ανάσα και τώρα να είχε σηκωθεί και να μπορούσε να αναπνεύσει ξανά ελεύθερα. Είχε κάνει τόσο καλά που είχε μιλήσει αμέσως στη μαμά.

Τώρα ήξερε, κανείς δεν είχε δικαίωμα να την κάνει να νιώθει άσχημα, ούτε να της ζητάει να κρατάει μυστικά από την οικογένειά της. Τα ματάκια της έκλειναν και η Ρίνα ένιωσε τυλιγμένη από τη ζεστασιά και την αγάπη της μαμάς, ασφαλής μέσα την οικογένειά της και το σπίτι της. Όλα θα πήγαιναν καλά, σκέφτηκε ένα δευτερόλεπτο πριν την πάρει ο ύπνος.

.infokids.gr

Advertisements

ΜΟΝΑΧΟΠΑΙΔΙ. ΠΕΡΝΑΣ ΚΑΙ ΜΟΝΗ ΣΟΥ ΚΑΛΑ

μοναχοπαίδι

Μετά από ατελείωτες δεκαετίες που το baby boom στην Ελλάδα άνθιζε, με τις οικογένειες να κάνουν δύο και τρία παιδιά, τα χρόνια της κρίσης ανέδειξαν την ανάγκη για ένα και μόνο παιδί. Η οικογένεια με μοναχοπαίδι στην εποχή μας τείνει να απενοχοποιηθεί. Αρκετοί πλέον θα σκεφτούν προτού σε ρωτήσουν γιατί δεν μεγαλώνεις την οικογένειά σου κατά ένα ακόμα μέλος. Ίσως επειδή γνωρίζουν πως δεν αποκλείεται σε λίγους μήνες να μην μπορείς να καλύψεις τις απαραίτητες υποχρεώσεις, πόσο μάλλον να θρέψεις ένα ακόμα στόμα. Αλλά και οι γονείς αντίστοιχα αισθάνονται όλο και πιο σίγουροι για την επιλογή τους και μπορούν πλέον να απαντήσουν ευκολότερα σε όποιον τους κάνει νύξη για ένα ακόμη παιδί. Ίσως μάλιστα να λιγοστεύουν και αυτοί που αισθάνονται τύψεις για το ότι δεν “χάρισαν” ένα αδελφάκι στο μοναχοπαίδι τους.

Όσο για τα παιδιά? Αυτά μάλλον απολαμβάνουν την πρωτοκαθεδρία τους. Και όχι μόνο τώρα στην κρίση, αλλά ανέκαθεν. Είναι οι απόλυτοι άρχοντες της οικογένειας, αυτά στα οποία στρέφεται όλη η προσοχή, αποκλειστικά και επίμονα. Τώρα θα μου πείτε – και εύλογα – ότι αυτό είναι και καλό και κακό, αλλά έχω την εντύπωση πως τελικά ό,τι κι αν συμβεί, τα μοναχοπαίδια βρίσκουν ευκολότερα τον τρόπο να  αναστρέψουν το τυχόν άσχημο κλίμα.

Το δωμάτιο; Όλο δικό τους. Μην σας πω και ολόκληρο το σπίτι. Έτοιμο για καταστροφή, ανόρθωση, επανασυναρμολόγηση και ξανά… καταστροφή από την αρχή. Και το κυριότερο; Μάλλον κανείς δεν θα τολμήσει να τους πει – εύκολα – το παραμικρό. Το αρνητικό, βέβαια, είναι ότι θα πρέπει να το μαζέψουν μόνα τους μετά. Είπαμε, είναι μόνα τους και στο γκρέμισμα αλλά και μετά στο χτίσιμο, όταν θα πρέπει να αποδείξουν στη μαμά ότι όσο ωραία κατέστρεψαν, τόσο ωραιότερα θα πρέπει να μαζέψουν τον χαμό που δημιούργησαν.

Τα παιχνίδια; Όλα δικά τους. Οι συγγενείς και οι φίλοι δεν έχουν κανένα δίλημμα σε ποιον θα επιλέξουν να πάρουν το παιχνίδι, αν τα χρήματά τους φτάνουν μόνο για ένα. Κάθε επίσκεψη στο κατάστημα παιχνιδιών ισοδυναμεί με άδειασμα ραφιών. Θυμάμαι σαν όνειρο το δωμάτιο μιας φίλης μου που ήταν μοναχοπαίδι, ήταν το dream room μου: Παιχνίδια παντού, κούκλες, παζλ, όλα σε απίστευτη ποσότητα, να μην θέλεις να φύγεις από εκεί. Ίσως βέβαια αυτή η συσσώρευση υλικών αγαθών να αντικατόπτριζε και την ενοχή των γονιών, επειδή δεν κατάφεραν να της δώσουν έναν… συνέταιρο στο παιχνίδι. Γεγονός όμως παραμένει ότι όλα τα παιχνίδια ήταν εκεί για εκείνη, χωρίς να χρειάζεται να μαλλιοτραβηχτεί με το αδελφάκι της για να τα πάρει και είχαν συνθέσει ένα μοναδικό σκηνικό, σχεδόν βγαλμένο από παραμύθι.

Οι γονείς; Διαθέσιμοι να ικανοποιήσουν κάθε επιθυμία τους 24 ώρες το 24ωρο. “Μαμά, νερό!”, “έλα να παίξουμε!”, “μπαμπά, πάμε βόλτα!”. Εκείνοι λειτουργούν συνήθως ως “Yes man”, αλλά μερικές φορές αναθεματίζοντας την ώρα και τη στιγμή που δεν έκαναν άλλο ένα παιδί το οποίο θα μπορούσε να λειτουργήσει ως αντίβαρο και ως παρέα στο μοναχογιό ή τη μοναχοκόρη τους. Κι αν κάποιες φορές βρίσκονται στο μεταίχμιο να τα κακομάθουν, η πραγματικότητα τους προσγειώνει ανώμαλα: Το ένα δεν είναι ίσον κανένα. Είναι μια προσωπικότητα που εξαρτάται από τους γονείς, στο χέρι των οποίων είναι να τη διαμορφώσουν όσο καλύτερα μπορούν.

Στο σχολείο; Αφού οι δάσκαλοι ξεπεράσουν τον αρχικό τους δισταγμό για το πώς θα πρέπει να τους συμπεριφερθούν, τους αφοσιώνονται. Επιπλέον, στην αρχή του σχολικού του βίου ο “άρχοντας” του σπιτιού έχει πάνω του όλη την οικογένεια για να το καθοδηγήσει στα πρώτα του βήματα στη γνώση. Διπλοβάρδιες δουλεύουν η μαμά, ο μπαμπάς ακόμα και οι παππούδες για να του μάθουν τον σωστό τρόπο μελέτης. Ευτυχώς δηλαδή που τις περισσότερες φορές οι προσπάθειές τους αποδίδουν καρπούς. Τα μοναχοπαίδια γίνονται σχεδόν πάντα καλοί μαθητές, σαν να κάνουν σκοπό της ζωής τους – ελλείψει και κάποιου άλλου που μπορεί να το κάνει βεβαίως – να ικανοποιήσουν τους γονείς τους, ιδιαίτερα σε αυτόν τον τομέα.

Στη μόρφωση; Σχεδόν κάθε Κυριακή στο θέατρο, στο μουσείο, στην όποια δραστηριότητα. Τα μοναχοπαίδια είναι ευέλικτα, βλέπετε, και πηγαίνουν παντού χωρίς ιδιαίτερη προετοιμασία. Ρουφούν σαν σφουγγάρι όσα βλέπουν και στη συνέχεια εξαντλούν στις ερωτήσεις τους γονείς τους που είναι εκεί για να ικανοποιήσουν κάθε τους απορία. Γιατί αν δεν το κάνουν στο μοναχοπαίδι τους, τότε σε ποιον;

Οι φίλοι; Με έναν μαγικό τρόπο από τη στιγμή που τα μοναχοπαίδια αρχίζουν να δημιουργούν τις πρώτες τους φιλίες, οι φίλοι γίνονται κάτι σαν αδελφοί, αυτοί που δεν είχαν και θα έχουν ποτέ. Είναι εκεί για να μοιραστούν μαζί τους όλα τα μυστικά, όλες τις αγωνίες, τα κρυφά και φανερά τους όνειρα. Δεν ξέρω αν είναι τυχαίο, αλλά όλα τα μοναχοπαίδια που γνωρίζω έχουν γύρω τους πάντα πολύ κόσμο, πολλούς φίλους, σαν τις βασίλισσες μέλισσες που γύρω τους “ζουζουνίζουν” όλα τα άλλα μελισσάκια. Σαν να τους “χρωστά” κατά κάποιον τρόπο η ζωή και ό,τι δεν τους έδωσε μέσα στο σπίτι τους, τους το δίνει έξω από αυτό και μάλιστα σε πολλαπλάσιο βαθμό. Αυτοί, δε, οι φίλοι γίνονται συνήθως φίλοι από καρδιάς, αυτοί που θα είναι εκεί στα εύκολα και στα δύσκολα.

Είναι ιδιαίτερο να είσαι μοναχοπαίδι, δύσκολο αλλά και μαγικό να στηρίζεις τη ζωή σου αποκλειστικά στις δικές σου αναμνήσεις, να δημιουργείς από μικρός το δικό σου παραμύθι, στο οποίο η μαμά και ο μπαμπάς σε έχουν τον μοναδικό πρίγκιπα ή πριγκίπισσα.

Δύσκολο να κοιμάσαι μόνος σου τα βράδια, χωρίς να ξέρεις ότι στο διπλανό κρεβάτι βρίσκεται ακόμα ένα άτομο που θα μοιράζεται τον ίδιο φόβο για το σκοτάδι και θα γίνει ο απόλυτος σύμμαχος για να τον νικήσετε μαζί. ‘Όμως ξέρεις ότι στο διπλανό δωμάτιο βρίσκονται εκείνοι που θα σε βοηθήσουν να διώξεις τον φόβο μια για πάντα.

Γι’ αυτό σας λέω. Καθόλου τύψεις λοιπόν που η οικογένειά μου είναι τριμελής. Τα μοναχοπαίδια ξέρουν τελικά να το γλεντάνε καλύτερα από οποιονδήποτε άλλον, γιατί στο δικό τους κόσμο, που έχουν φτιάξει από μικρά, “άρχοντες” είναι μόνο αυτά. Κι αν καμιά φορά τους λείπει η παρέα, αν περάσει από το μυαλό τους πώς θα ήταν αν είχαν ακόμα κάποιον μαζί τους για να μοιραστούν την καθημερινότητά τους, είναι πάντα ανοικτή για αυτά η αγκαλιά του μπαμπά και της μαμάς, ολόκληρη και άδεια για να χωρέσει κάθε χαρά, αλλά και κάθε αγωνία.

by Μαρίτα Κωνσταντίνου/ talcmag.gr

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΙ ΕΝΑ ΤΕΤΡΑΧΡΟΝΟ?

Αποτέλεσμα εικόνας για ΝΑ ΞΕΡΕΙ ΕΝΑ ΤΕΤΡΑΧΡΟΝΟ

Τι πρέπει να ξέρει ένα τετράχρονο; Στην πρόσφατη ενημέρωση γονέων στον παιδικό σταθμό της κόρης μου, μια μητέρα αναρωτήθηκε με αγωνία ενώπιον γονιών και δασκάλας γιατί ο γιος της δεν ξέρει να γράφει το όνομά του, ενώ παράλληλα απευθύνθηκε και στους υπόλοιπους της παρέας ρωτώντας να μάθει για τα ακαδημαϊκά κατορθώματα και «ελλείμματα» των υπολοίπων λιλιπούτειων…

Οι απαντήσεις ομολογώ με έφεραν σε μεγάλη αμηχανία. Μια μαμά αράδιασε λίστα με εκατοντάδες γνωστικά κεκτημένα της (τετράχρονης-ξαναθυμίζω) κόρης της. Ανάγνωση, αγγλικά, μαθηματικές πράξεις, πλανήτες και ρεπερτόριο δεκάδων τραγουδιών κρατούν από τώρα για τη μικρή μια θέση στα πρώτα έδρανα του Χάρβαρντ.

Ένας πατέρας αναφέρθηκε στα απαραίτητα milestones και όλοι οι υπόλοιποι μάταια προσπαθούσαμε να καθυσηχαστούμε από τον ισχυρισμό της δασκάλας ότι κάθε παιδί αναπτύσσει τις δεξιότητές του με τον δικό του ρυθμό και τρόπο. Δυστυχώς, η κουλτούρα του ακαδημαϊκού ανταγωνισμού ξεκινά από πολύ νωρίς και καθιστά τα παιδιά μας και τα κατορθώματά τους οχήματα δικής μας επιβεβαίωσης και ικανοποίησης απωθημένων. Μου πήρε και μένα αρκετό καιρό για να καταλάβω ότι είναι πιο όμορφο να παρατηρείς παρά να κατευθύνεις, να αγαπάς παρά να απαιτείς…

Έτσι έφτιαξα και εγώ τη λίστα με το τι πρέπει να ξέρει ένα τετράχρονο:

  1. Πρέπει να ξέρει ότι το αγαπούν, χωρίς όρους και προϋποθέσεις-συνεχώς.
  2. Πρέπει να ξέρει πώς είναι να νιώθεις ασφάλεια και να την επιδιώκει πάντα και παντού. Πρέπει να ξέρει ότι πρέπει να εμπιστεύεται τη διαίσθησή του με τους ανθρώπους και ότι έχει το δικαίωμα να κάνει ό,τι το κάνει να αισθάνεται καλά-και μόνο.
  3. Πρέπει να ξέρει να γελά, να κάνει χαζομάρες, να χρησιμοποιεί τη φαντασία του, ακόμη και αν αυτό σημαίνει να βάφει τον ουρανό πορτοκαλί και να ζωγραφίζει 6 πόδια στις γάτες.
  4. Πρέπει να ξέρει τι του αρέσει και να μπορεί να ασχοληθεί με αυτό. Αν δεν του αρέσει καθόλου το να μάθει τους αριθμούς, καλό θα ήταν οι γονείς του να συνειδητοποιήσουν ότι αργά ή γρήγορα θα τους μάθει και μέχρι τότε θα είναι εξίσου παραγωγικό να κάνει το δεινόσαυρο, να ζωγραφίζει, ή να παίζει με τις λάσπες.
  5. Πρέπει να ξέρει ότι ο κόσμος είναι μαγικός, το ίδιο και αυτό. Και εκτός από μαγικό είναι υπέροχο, δημιουργικό, ευαίσθητο.

 

Και τη συμπλήρωσα με το τι πρέπει να μάθουν οι γονείς του:

1. Πρέπει να μάθουν λοιπόν ότι κάθε παιδί μαθαίνει να περπατά, να μιλά, να μετρά και να διαβάζει με τον δικό του ρυθμό.

2. Πρέπει επιτέλους να καταλάβουν ότι ο μοναδικός και αδιαμφισβήτητος παράγοντας υψηλών ακαδημαϊκών επιδόσεων είναι το διάβασμα-όχι από τα παιδιά αλλά ΣΤΑ παιδιά. Και όχι φυλλάδια με ασκήσεις και κάρτες με λέξεις και αριθμούς. Και παιχνίδια σε οθόνες. Παραμύθια, βιβλία, ιστορίες-αγκαλιά.

3. Πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι τις περισσότερες φορές, το να είναι κάποιο παιδί ο “καλύτερος μαθητής” της τάξης, δεν σημαίνει ότι είναι και ο πιο ευτυχισμένος. Προσπαθούμε να καθρεφτίσουμε τη δική μας πολυάσχολη και κατακερματισμένη καθημερινότητα σε αυτή των παιδιών μας, ενώ το μόνο που πρέπει στην  ουσία να τους εξασφαλίσουμε είναι ανέμελη παιδική ηλικία.

4. Πρέπει να περικυκλώσουν τα παιδιά με βιβλία, φύση, τέχνη και υλικά και να τα αφήσουν ελεύθερα να τα αξιοποιήσουν με όποιον τρόπο θέλουν. Φιλτράρετε τα παιχνίδια τους, αφήστε τα να εξερευνήσουν, να λερώσουν και να λερωθούν. Βοηθήστε τα να κινηθούν ελεύθερα, μην τα πνίγετε μέσα σε χοντρά ρούχα και δύσκαμπτα μπουφάν.

5. Πρέπει τέλος να καταλάβουν ότι τα παιδιά χρειάζονται εμάς. Περισσότερο. Το να γίνει κάποιος γονιός είναι καθαρή επιλογή και απαιτεί θυσίες. Και η αγωνία του να διατηρήσουμε τις ζωές μας όπως ήταν πριν είναι αυτή που κάνει τους life coachers και τα γονεϊκά περιοδικά να ασχολούνται με το πως πραγματικά μπορείς να ασχοληθείς «παραγωγικά» με το παιδί σου σε 10 λεπτά. Δεν αμφισβητώ την ποιότητα του χρόνου και της συνύπαρξης. Αλλά από μόνη της δε φτάνει. Πρέπει να υπάρχει και μια στοιχειώδης ποσότητα. Τα παιδιά μας δεν χρειαζονται 3 ξένες γλώσσες, μπαλέτο, ποδόσφαιρο, και playdates. Η τέλος πάντων δεν χρειάζονται μόνο αυτά. Χρειάζονται μπαμπάδες που θα ακούν τα κατορθώματά τους, μαμάδες που τα αφήνουν να μαγειρεύουν μαζί τους και ας κάνουν μια κουζίνα χάλια, Χρειάζονται να ξέρουν ότι είναι η προτεραιότητά μας, ότι περισσότερο από οτιδήποτε στον κόσμο, εμείς θέλουμε να είμαστε μαζί τους.

Εμπνευσμένο από κείμενο που εμφανίστηκε στο https://magicalchildhood.wordpress.com

by Μαρκέλλα Δήμου/

.talcmag.gr/

«και χωρίς πολλά τα παιδιά μπορούν να είναι ευτυχισμένα!»

Αλεξάνδρα Καππάτου: «Kαι χωρίς πολλά τα παιδιά μπορούν να είναι ευτυχισμένα!»

 

 

AlexandraKappatou_image57Κάποια στιγμή, αφού το έχεις βομβαρδίσει με μία σειρά από «όχι» για επιθυμίες που εξαργυρώνονται σε χρήμα και για τις οποίες μέχρι πρότινος του έλεγες εύκολα «ναι», θα βρεθείς αντιμέτωπη με την εύλογη απορία του παιδιού σου: «δηλαδή τώρα είμαστε φτωχοί;».

Και τότε τι θα απαντήσεις;

Η ψυχολόγος – παιδοψυχολόγος Αλεξάνδρα Καππάτου, εξηγεί πως και γιατί είναι απαραίτητο να μιλήσουμε στα παιδιά μας για την οικονομική κρίση χωρίς δισταγμούς και φόβους αλλά με περίσσεια σοφία!

Θεωρείτε σωστό να μεγαλώνουμε ένα παιδί αποσιωπώντας το θέμα της κρίσης;

Πιστεύω ότι είναι πέρα για πέρα λάθος και παράλληλα εξωπραγματικό. Δεν υπάρχει ελληνική οικογένεια που δεν την έχει αγγίξει η κρίση. Τα παιδιά, εξάλλου, έχουν ήδη σχηματίσει μια εικόνα αφού πλέον διανύουμε τον τέταρτο χρόνο της.

Και πως ακριβώς μιλάμε στα παιδιά για την κρίση;

Είναι σημαντικό να μιλήσουμε με τρόπο που να μπορεί να καταλάβει το παιδί ανάλογα με την ηλικία του, αποφεύγοντας τα αρνητικά μηνύματα. Σ’ ένα παιδί προσχολικής ηλικίας μπορούμε να εξηγήσουμε ότι έχουμε πλέον λιγότερα χρήματα κι ότι μπορούμε να παίρνουμε παιχνίδια μόνο κάποιες φορές το χρόνο π.χ. στις γιορτές, αντί να του πούμε ότι δεν έχουμε πια χρήματα για παιχνίδια. Στα μεγαλύτερα παιδιά μπορούμε να δώσουμε περισσότερες λεπτομέρειες και παράλληλα να τα ενθαρρύνουμε να γίνουν συμμέτοχοι και βοηθοί μας στην προσπάθεια για εξοικονόμηση χρημάτων.

Παράλληλα το παιδί πρέπει να αισθάνεται ότι οι γονείς του συνεχίζουν να το στηρίζουν. Ο καθησυχασμός είναι το πιο σημαντικό κομμάτι σ’ αυτή τη συζήτηση γιατί το παιδί δεν πρέπει να νιώσει ότι διασαλεύεται η ασφάλειά του.

Και τι δε λέμε;

Παρόλο που το παιδί πρέπει να γνωρίζει για την κρίση, θα πρέπει να το προστατεύουμε από μηνύματα και συζητήσεις που μπορεί να του προκαλέσουν ανησυχία , άγχος ή απογοήτευση. Γι’ αυτό καλό είναι να το κρατάμε μακριά από τις ειδήσεις της τηλεόρασης κι από συζητήσεις ενηλίκων. Εκφράσεις όπως «δεν έχουμε λεφτά» «θα πεινάσουμε», «θα μείνουμε στο δρόμο», «θα καταστραφούμε» που χαρακτηριστικά αναφέρονται μπορεί να αναστατώσουν το παιδί και να του δημιουργήσουν μεγάλη ανασφάλεια η οποία μπορεί να μην εκφραστεί με λόγια αλλά να μεταφερθεί σε σύμπτωμα όπως φοβίες, άγχος, ευερεθιστότητα, ανυπακοή, επιθετικότητα, δυσκολία στον ύπνο….

AlexandraKappatou_image56

Πρέπει τα παιδιά να είναι ενήμερα για την ανεργία του γονιού;

Είναι αδύνατον να κρύψουμε προβλήματα όπως η ανεργία. Εξηγούμε όμως ότι η απόλυση είναι κάτι που συμβαίνει πλέον σε πολλούς ανθρώπους που είναι άξιοι και ικανοί επειδή οι εταιρείες δεν έχουν χρήματα να τους πληρώνουν. Αν όμως ο γονιός βιώνει απογοήτευση ή θλίψη ή αναξιότητα επειδή δε δουλεύει, το παιδί θα το αντιληφθεί και ενδεχομένως να το μεταφράσει με το δικό του τρόπο. Είναι σημαντικό επομένως να του δείξουμε ότι συνεχίζουμε να προσπαθούμε για τα καλύτερο και να το διαβεβαιώσουμε ότι τα πράγματα θα αλλάξουν. Να καταλάβει ότι η οικογένεια είναι ενωμένη κι ότι όλοι προσφέρουν με τον τρόπο τους.

Τι γίνεται όταν αντιστρέφονται οι ρόλοι λόγω κρίσης και η μαμά δουλεύει κι ο μπαμπάς μένει σπίτι;

Η αλήθεια είναι πως όταν ο μπαμπάς δεν εργάζεται τα πράγματα είναι πιο δύσκολα γιατί αυτό συγκρούεται με το παραδοσιακό πρότυπο σύμφωνα με το οποίο ο άντρας αξίζει μόνο όταν είναι κουβαλητής. Η υποστήριξη του ενός προς τον άλλον και η καλή συνεργασία είναι πολύ σημαντικές. Ο άντρας θα πρέπει να καταλάβει ότι μπορεί να προσφέρει στην οικογένειά του και με άλλους τρόπους εκτός των οικονομικών. Η σύντροφός του απ’ την άλλη, δε θα πρέπει να τον υποβιβάζει και να του στερεί ρόλους ή πρωτοβουλίες. Είναι μια ευκαιρία άλλωστε τα παιδιά να δουν και τον μπαμπά στο σπίτι, έχοντας ενεργό ρόλο στη καθημερινότητά τους.

Τα παιδιά άνω των 10 είναι μια γενιά που μεγάλωσε σε μια κοινωνία αφθονίας. Τώρα όμως έρχονται αντιμέτωπα με μια ανατροπή που τα προβληματίζει…

Πράγματι… Ερωτήσεις όπως «Γιατί μαμά δεν κάνουμε πάρτι στον παιδότοπο;» ή «γιατί τώρα δεν αγοράζουμε ακριβά ρούχα» ή «βαρέθηκα να μου λέτε ότι δεν έχουμε αρκετά λεφτά» είναι αναμενόμενες. Θα πρέπει να εξηγήσουμε ότι αυτοί οι νέοι περιορισμοί έχουν να κάνουν με τις περικοπές στους μισθούς, αφορούν τους περισσότερους και οι αλλαγές αποτελούν μέρος της ζωής. Αν εμείς οι γονείς προσαρμοστούμε και αποκτήσουμε την ευελιξία που απαιτείται, τότε δεν υπάρχει πρόβλημα με τα παιδιά μας.

Ένα παιδί μπορεί να είναι ευτυχισμένο σε μια οικογένεια χωρίς πολλά;

Υπάρχουν δραστηριότητες, όπως το παιχνίδι, η επαφή με τους συνομηλίκους καθώς και η ανάπτυξη της επικοινωνίας μαζί τους που δεν κοστίζουν, επενεργούν θετικά στο ψυχισμό τους και τους δίνουν μεγάλη χαρά.

AlexandraKappatou_image58

Κι αν δεν έχουμε λεφτά να πάμε διακοπές;

Και πάλι μπορούμε να περάσουμε καλά! Ένα παιδί μπορεί να έχει ένα ευτυχισμένο και χαρούμενο καλοκαίρι αν πηγαίνει στη παιδική χαρά για να παίξει, μ’ ένα περίπατο ή μ’ ένα μπάνιο σε μια κοντινή παραλία αρκεί να είναι με τους γονείς του. Τα παιδιά δεν χρειάζονται ακριβά ξενοδοχεία με πισίνες, ταξίδια στο εξωτερικό ή παραλίες σε κοσμοπολίτικα νησιά για να περάσουν καλά.

Θα έχετε παρατηρήσει πως τα μικρά παιδιά μπορεί να είναι περιτριγυρισμένα από παιχνίδια όμως προτιμούν να παίξουν με κατσαρολικά, με το χώμα ή την άμμο. Για πολλά χρόνια εξάλλου οι γονείς, εστιάζοντας στις υλικές ανάγκες δεν κάλυπταν τα παιδιά τους συναισθηματικά. Τα παιδιά μεγάλωναν σε άδεια σπίτια με ελλιπή γονική παρουσία.

AlexandraKappatou_image59

Πιστεύετε ότι η κρίση θα μας βοηθήσει να ξαναβρούμε τη χαμένη επαφή μέσα στην οικογένεια;

Αυτή η αναγκαστική απομάκρυνση από τον καταναλωτισμό θα μπορούσε να αποτελέσει χρυσή ευκαιρία να έλθουμε πιο κοντά στον εαυτό μας και να ανακαλύψουμε άλλους τρόπους ευτυχίας που τους έχουμε θάψει βαθιά.

Από τη συζήτησή μας αποκομίζω ότι «οι γονείς κάνουν τη διαφορά». Αυτός είναι κι ο τίτλος του νέου σας βιβλίου που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μίνωας;

AlexandraKappatou_image55Ακριβώς! Ανεξάρτητα από την οικονομική τους κατάσταση, οι γονείς μπορούν να μεγαλώσουν τα παιδιά τους έτσι ώστε να είναι ευτυχισμένα. Πρόκειται για ένα βιβλίο οδηγό, γραμμένο με γνώμονα την οικονομική κρίση που περιέχει όλα τα θέματα που προβληματίζουν στην ανατροφή των παιδιών από τη στιγμή της γέννησης μέχρι και τα 12 χρόνια.

Μερικά από αυτά – εκτός από την οικονομική κρίση – είναι οι καθημερινές προκλήσεις στη ζωή με το παιδί, τα προβλήματα στον ύπνο, στη διατροφή, στο λόγο, στις συνήθειες καθαριότητας, το άγχος, η κατάθλιψη, οι φοβίες, το διαζύγιο, προβλήματα συμπεριφοράς, μαθησιακά προβλήματα, ο σχολικός εκφοβισμός, το διαδίκτυο, οι φιλίες και πολλές συμβουλές για να έχουν οι γονείς καλύτερη επικοινωνία με τα παιδιά τους!

Γιατί όπως είπαμε, το σημαντικότερο είναι τα παιδιά να έχουν και να νιώθουν τους γονείς τους πάντα δίπλα τους!

AlexandraKappatou_image60

Αλεξάνδρα Καππάτου
Ψυχολόγος – Παιδοψυχολόγος
www.akappatou.gr Συνέντευξη στη Φλώρα Κασσαβέτη

Οσα ΔΕΝ κάνεις  όταν παρακολουθείς τηλεόραση

'Οσα ΔΕΝ κάνουν τα παιδιά όταν παρακολουθούν τηλεόραση

 

Οι επιστήμονες υγείας (παιδίατροι, διαιτολόγοι και λοιποί) κρούουν πολλές φορές τον κώδωνα του κινδύνου σχετικά με τις πολύπλευρες αρνητικές επιδράσεις που έχει η πολύωρη παθητική παρακολούθηση της τηλεόρασης για την υγεία των παιδιών. Μια πτυχή αυτών αποδίδεται στο τι «χάνουν» τα παιδιά όσο προσκολλώνται στην τηλεόραση.

Έχετε αλήθεια σκεφτεί ποτέ τι δεν κάνουν τα παιδιά σας όλες αυτές τις ώρες που περνάνε μπροστά από την τηλεόραση, παρακολουθώντας παθητικά εκπομπές και τηλεοπτικά προγράμματα το ένα μετά το άλλο; Σύμφωνα με τους επιστημονικούς συνεργάτες του προγράμματος ΕΥΖΗΝ, όταν ένα παιδί στέκεται με τις ώρες μπροστά από την οθόνη, ουσιαστικά χάνει σημαντικές ευκαιρίες για να γίνει πιο δραστήριο πνευματικά, συναισθηματικά, καλλιτεχνικά και κυρίως σωματικά. Αντί,δηλαδή, τα παιδιά να παίζουν και να ασκούνται εκτός του σπιτιού, να περνούν την ώρα τους διαβάζοντας ένα βιβλίο, να συζητάνε ή να έρχονται σε επαφή με άλλα συνομήλικα παιδιά, αναπτύσσοντας την κοινωνικότητά τους και τη συνεργασία, ή ακόμα και να μελετάνε για την επόμενη ημέρα στο σχολείο, «αιχμαλωτίζονται» επί μακρόν μπροστά σε μία οθόνη. Έτσι, σε γενικές γραμμές, όταν ένα παιδί παρακολουθεί τηλεόραση το πιο πιθανό είναι ότι δεν αναπτύσσει δεξιότητες και συμπεριφορές σημαντικές για τη συνολική διαπαιδαγώγησή του, όπως:

• Δεν κάνει ερωτήσεις
• Δεν λύνει προβλήματα
• Δεν γίνεται δημιουργικό
• Δεν αναλαμβάνει πρωτοβουλίες
• Δεν εξασκεί τον συντονισμό ματιού-χεριού
• Δεν αναπτύσσει κινητικές δεξιότητες
• Δεν χρησιμοποιεί κριτική σκέψη, και δεν σκέφτεται λογικά και αναλυτικά
• Δεν αναπτύσσει επικοινωνιακές ικανότητες
• Δεν παίζει ούτε συνδιαλέγεται με άλλα παιδιά ή ενήλικες

 

Ας σημειωθεί, βεβαίως, ότι η τηλεθέαση δεν έχει μόνο αρνητικά: είναι ένα εργαλείο που αδιαμφισβήτητα συμβάλλει στη νοητική ανάπτυξη του παιδιού και είναι αναπόσπαστο κομμάτι της σύγχρονης ζωής. Το πόσο και πώς θα το χρησιμοποιήσουμε είναι που θα καθορίσει εάν υπερισχύσουν τα θετικά ή τα αρνητικά, όπως, άλλωστε συμβαίνει με κάθε τεχνολογικό επίτευγμα. Οι γονείς έχουν κύριο ρόλο στον καλύτερο έλεγχο της τηλεθέασης των παιδιών τους, τόσο από την άποψη του πόσο θα βλέπουν, θέτοντας κάποια όρια και βρίσκοντας εναλλακτικές για έναν πιο δραστήριο τρόπο ζωής, όσο και του τι θα παρακολουθούν, βοηθώντας τα να γίνουν επιλεκτικοί τηλεθεατές.

Τζένη Βαρουτά

ΠΗΓΗ: www.mothersblog.gr/

The Decline of Play and Rise in Children’s Mental Disorders